Ana içeriğe atla

Milli Mücadele Dönemi Yararlı- Zararlı Basın Organları

      Milli Mücadele'de Anadolu Ajansı ve Hakimiyet-i Milliye'nin Kurtuluş Savaşı'nı duyurmada, toplumu bilinçlendirme ve örgütlemede önemi büyüktür. Bunun yanında  Milli Mücadele döneminde Kurtuluş Savaşı'nı destekleyen İstanbul'daki gazeteler işgal altında zor koşullarda yayınlandı. İstanbul'daki sansür nedeniyle bazen boş sütunlarla çıktılar. Örneğin Erzurum Kongresi'ni gazeteler yayınlayamadı. Anadolu'daki Milli Mücadele taraftarı gazeteler de maddi imkansızlıklarla boğuşarak bir kaç sayfalık gazetelerini renksiz, resimsiz, sayfa ebatları düzensiz, bazen tek sayfa ya da 2 sayfa şeklinde çıkardılar. Anadolu'daki gazetelere Mehmet Akif, Reşat Nuri, Yakup Kadri Beyler gibi usta isimler, zaman zaman yazı göndererek destek oldu.

Kurtuluş Savaşı Döneminde Milli Mücadele Taraftarı Basın-Yayın Organları 

→Hakimiyet-i Milliye (Ankara)         →Anadolu'da Yenigün (Ankara)

→Anadolu Ajansı                                    →Ceride-i Resmiye (Resmi Gazete)

Matbuat ve İstihbarat-ı Umumiye  (Basın ve Haberleşme Genel Müdürlüğü)

→İrade-i Milliye (Sivas)                        →Albayrak (Erzurum)

→Açıksöz (Kastamonu- İstiklal Marşı'nı Ankara dışında ilk yayımlayan yerel gazete)

→Ahâli (Edirne)                         →Emel (Amasya)              İstikbal (Trabzon)

→İzmir'e Doğru (Balıkesir)     →Ses  (Balıkesir)                →Öğüt (Afyon)

→Yeni Adana                              →Sadâ-i Hak (İzmir)         →Anadolu (Antalya)

→Babalık (Konya)                     →Işık (Giresun)                  →Trakya (Edirne)

→Arkadaş (Eskişehir)               →Yeni Dünya (Eskişehir   →Ertuğrul (Bursa)

→Dertli (Bolu)                           →Türkoğlu (Bolu)                →Amâl-i Milliye (Maraş)

→Satvet-i Milliye (Elazığ)        →Yeşil Yuva (Artvin)           →Güneş (Ordu)

→Erciyes (Kayseri)                     →Küçük Mecbua Dergisi (Diyarbakır-Ziya Gökalp)

Sebîlürreşâd Dergisi (İstiklal Marşı'nı yayımlayan ilk dergi-İlk kez çıktığı adıyla Sırât-ı Müstakîm- 1908)


İstanbul'da Çıkan Milli Mücadele Taraftarı Basın-Yayın Organları

→Vakit                               →Tasvir-i Efkâr                  →İleri

→Tanin                              →Hadisat                             İstiklâl

→İkdam                             Yenigün (Sonra Cumhuriyet gazetesi olacaktır.) 

NOT→ Minber Gazetesi, Mustafa Kemal Paşa, Ali Fethi Bey, Dr. Rasim Ferit Bey'in 1 Kasım 1918 ile 21 Aralık 1918 tarihlerinde 51 sayı çıkardıkları gazetedir. Milli Mücadele Dönemi (1919-1922) öncesidir.

NOT: Açıksöz Gazetesi, istiklal Marşı'nın güftesini Ankara gazetelerinden sonra Anadolu'da yayımlayan ilk yerel gazetedir. Ayrıca BKZ.↴
http://www.sessiztarih.net/2020/06/ankara-basini-sonrasi-istiklal-marsini.html

NOT→ İzmir'de Hasan Tahsin tarafından çıkarılan Hukuk-u Beşer gazetesi, İzmir'in 15 Mayıs 1919'da işgali ve Hasan Tahsin'in şehit edilmesi ile kapandı. Milli Mücadele  Dönemi (1919-1922) sürecinde olmasa da gazete, işgallere  karşı çıktı. Bu yüzden yararlı basın organıdır.

NOT→ Mardin gazetesi 1928'de Yeni Türk Harfleri ile çıkan ilk gazetedir.



Kurtuluş Savaşı Döneminde Milli Mücadele Karşıtı Basın-Yayın Organları

→Alemdar               →Akşam                  →Türkçe İstanbul   →Peyam-ı Sabah

→Aydede Dergisi   →Ümit Dergisi      →Stamboul               → Hakikat

→Serbesti



Anadolu'da Milli Mücadeleye Karşı Olan Basın ve Yayın Organları

→Ferdâ (Adana)                    →Rehber  (Adana)     →İrşad (Balıkesir)

→Zafer (Kastamonu)          →Selamet (Trabzon)

→Teemmin (Edirne)          →Adalet (Bandırma)

→Bursa                                 →Mücâhede (Bursa)


İzmir'de Milli Mücadeleye Karşı Olan Basın ve Yayın Organları

→Köylü             →Islâhât              →Şark             →Müsâvât



Derleyen: Ali ÇİMEN

Hakimiyet-i Milliye
KAYNAKÇA:

↦Fahri KILIÇ, ''Milli Mücadelede Türkoğlu Gazetesi'',Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Dergisi, Sayı:36, 2019, s. 49-63.

Genel Ağdan ulaşmak için BKZ.↴
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/926798

↦Yrd. Doç. Dr. Cihat YILDIRIM, ''I. İnönü Muharebesi’nin Yerel Basındaki Yansımaları; “Yeni Adana” Gazetesi Örneği, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S.51, Bahar 2013, s. 745-766

Genel Ağdan Ulaşmak için BKZ.↴
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/20477

↦Ayrıca BKZ. Ankara Üniversitesi, ''Milli Mücadele Karşıtı Gazete ve Dergiler''↴
https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/113886/mod_resource/content/0/8-S%C3%BCreli%20Yay%C4%B1nlar%20III.pdf

↦Yrd. Doç. Dr. Gülseren AKALIN, ''Kurtuluş Savaşı'nda Adana Basını'', Çukurova Üni. Türkoloji Araştırmaları Merkezi BKZ.↴
http://turkoloji.cu.edu.tr/CUKUROVA/makaleler/3.php

↦Alper ALP, ''Türk İstiklâl Harbi'nin Ahâli gazetesine Yansımaları'', Humanitas Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, C.6, Sayı:11, Ocak 2018, s.257-272.

Genel Ağdan ulaşmak için BKZ.↴
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/461008

↦Yrd. Doç. Dr.Hülya BAYKAL, ''Milli Mücadelede Basın'', Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt:4, Sayı:11, Mart 1988, s.471-479.

Genel Ağdan ulaşmak için BKZ.↴
https://www.atam.gov.tr/wp-content/uploads/H%c3%bclya-BAYKAL-Mill%c3%ae-M%c3%bccadelede-Bas%c4%b1n.pdf



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Gülbank Duası Nedir?

      Tekke âyinlerinde, saraylarda yapılan merâsimlerde, yeniçerilerin törenlerinde hep bir ağızdan yüksek sesle okunan ilâhi ya da duâlara GÜLBANG (Gülbank) denir.   Gülbanklar genellikle Türkçe ve topluca edilen dualardır.  Allah'a yalvarıp yakarma için söylenen dualardır. Yapılacak, ortaya konulacak iş; hayır, mutluluk, başarı getirsin diye yapılan dualardır.   Osmanlıca sözlükte ise Gülbang-ı Muhammedî, ezan demektir. Yeniçeri Gülbankı    Özellikle Bektaşilik, Mevlevîlik ve diğer bazı tarikatlarda çok yaygın bir dua geleneğiydi. Osmanlı Devleti'ndeki en stratejik askeri bölüklerden biri olan Yeniçeri Ocağı'nda bu gelenek yüzlerce yıl sürdürüldü. Yeniçeriler Bektaşîydi,  Ocağ-ı Bektaşîyân'dı.   Ayrıca  Mehteran Bölüğünde mehterbaşı da gülbank okurdu.      Özellikle tarihi Edirne Kırpınar Yağlı güreşlerinde ve diğer yağlı güreşlerde gülbank geleneği günümüze dek sürdürülmüştür. Yine esnaf teşkilatı olan Ahilikte, çıraklık, kalfalık ve ustalık törenl