Ana içeriğe atla

Besarabya Neresidir? Burada Hangi Türk Boyu Yaşamaktadır?

   Günümüzdeki Moldova'nın Osmanlı Devleti dönemindeki adı Besarabya'dır. Kaynaklarda bu terimin Osmanlılar tarafından ilk kez kullanıldığı belirtilmektedir. Hristiyan Besarabya Gagavuz Türklerinin yaşadığı bölgedir.

   Eflak (Romanya) ve Boğdan bölgesi (Memleketeyn) Fatih döneminde Osmanlı Devleti'ne bağlandı. Besarabya ise Boğdan eyaletinin bir parçası oldu. Uzun yıllar Osmanlı egemenliğinde yaşadı. XIX. yüzyılın başlarında  Eflak ve Boğdan'ı işgal eden Rusya, 1812 Bükreş Anlaşması ile bu bölgeleri Osmanlı'ya geri verdi. Fakat Boğdan'ın Besarabya bölgesi Rusya'ya bırakıldı. Bölge, 1918'de Rusya'dan ayrılarak Romanya'ya dahil oldu. Sovyet Rusya (SSCB) döneminde 19145'de Besarabya, tekrar Rus topraklarına dahil oldu. Sovyetler Birliğinin dağılma sürecinde, 1991'de bağımsızlığını ilan ederek Moldova Cumhuriyeti olarak yaşamaya devam etti. 

Mavi Bölge Romanya- Sarı Bölge- Boğdan. Sarı bölgedeki çizginin batısında kalan yöre tarihteki Besarabyadır. Doğusunda kalan bölge bugünkü Romanya'ya ait Boğdan topraklarıdır.

   Prut ve Dinyester nehirleri arasındaki Besarabya, adını Eflaklı Basarap ailesinden alır. Romanya nüfuz bölgesinin hissedildiği Besarabya bölgesi, Karadeniz havzasındaki Prut ve Dinyester nehirleri arasındaki bölgedir. Rus nüfuz bölgesi Transdinyester bölgesi ise Dinyester Nehrinin kuzeyine doğru Moldovya Ukrayna sınırına kadar uzanmaktadır. 

   Kozmopolit bir yapısı olan Moldova'da, çoğunlukla Moldovanlar yaşamaktadır.  Onlarla birlikte  Rus, Bulgar, Ukraynalı ve Gagavuz (Gökoğuz) Türkleri de bölgede yaşamaktadır. Gagavuz Türkleri, Besarabya Gagavuzları olarak da bilinirler. Gagavuz Yeri Özerk Bölgesinde Moldova'ya bağlı yaşayan Gagavuz Türkleri, Oğuz Türklerindendir. Hristiyanlık dinini benimsemiş olmalarına rağmen Türklük kimliklerini ve dillerini kaybetmeden günümüze kadar gelmişlerdir.

Meleketeyn Neresidir?→Ayrıca BKZ.↴

Moldova-Gagavuzya Yeri Özerk Bölgesi

Kaynakça:

→Güney Ferhat BATIUluslararası Sistem ile Doğu Avrupa’nın Sorunu: Moldova ve Transdinyester, Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi,17 Temmuz 2018.

Yukarıdaki makaleye genel ağdan ulaşmak için BKZ.↴

→TDV İslam Ansiklopedisi, Gagauzlar, C. 13, İstanbul 1996, s.288-291.

→Mustafa CENGİZ, ''TÜRK BOYLARININ HALK EDEBİYATINDAN ÖRNEKLER: BESARABYA GAGAUZLARININ AĞIZLARI'', Uluslararası Türk Lehçeleri Araştırma Dergisi, C.1, Sayı 2, 2017, s.174-182.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Gülbank Duası Nedir?

      Tekke âyinlerinde, saraylarda yapılan merâsimlerde, yeniçerilerin törenlerinde hep bir ağızdan yüksek sesle okunan ilâhi ya da duâlara GÜLBANG (Gülbank) denir.   Gülbanklar genellikle Türkçe ve topluca edilen dualardır.  Allah'a yalvarıp yakarma için söylenen dualardır. Yapılacak, ortaya konulacak iş; hayır, mutluluk, başarı getirsin diye yapılan dualardır.   Osmanlıca sözlükte ise Gülbang-ı Muhammedî, ezan demektir. Yeniçeri Gülbankı    Özellikle Bektaşilik, Mevlevîlik ve diğer bazı tarikatlarda çok yaygın bir dua geleneğiydi. Osmanlı Devleti'ndeki en stratejik askeri bölüklerden biri olan Yeniçeri Ocağı'nda bu gelenek yüzlerce yıl sürdürüldü. Yeniçeriler Bektaşîydi,  Ocağ-ı Bektaşîyân'dı.   Ayrıca  Mehteran Bölüğünde mehterbaşı da gülbank okurdu.      Özellikle tarihi Edirne Kırpınar Yağlı güreşlerinde ve diğer yağlı güreşlerde gülbank geleneği günümüze dek sürdürülmüştür. Yine esnaf teşkilatı olan Ahilikte, çıraklık, kalfalık ve ustalık törenl