11 Temmuz 2020 Cumartesi

Osmanlı'da İlk Şair Padişah Kimdir?

Yorum Yap
Sponsor

    II. Murat (1421-1451) ilk şair Osmanlı padişahı olarak bilinmektedir. Murad ve Murâdî mahlaslarını kullanmıştır.

      Fatih'in babası II. Murat için tarihi kaynaklar, ince ruhlu, hassas, içkiye düşkün bir kişilik tabirlerini kullanmışlardır. Kendisi için dedesi Yıldırım Bayezit gibi savaşçı bir kimlik yerine romantik bir kimlik tasviri üzerinde durulur. Sarayı sanatçılar, müzisyenler ve bilim adamları ile doldurduğu; musiki ve şiir sohbetleri yaptığı ve Mevlevi olduğu belirtilir.

  Eşi Mara'ya tutkuyla aşıktır. Prenses Mara Despina, Sırbistan Kralı Jorj Brankoviç'in kızıdır. II. Murat'ın eşlerinin içinde en çok Mara'yı sevdiği söylenir. Ona yazdığı bir dörtlükte;


  "Sâki, getür, getür yine dünki şarâbumı 
  Söylet dile getür yine çeng ü rebâbumı 
        Ben var iken gerek bana, bu zevk ü bu safâ
         Bir gün gele kim görmeye kimse türâbumı "

"Ey şarap sunan güzel, yine dünkü şarabımı getir, yine çeng ve rebâbımı söylet de gönlüm neşelensin. Bu zevk ve safa ben hayatta iken gereklidir. Bir gün (nasıl olsa) kimse toprağımı bile görmeyecek" demiştir.

Bir başka şiiri de şöyledir:

     "Her kişi dünyada meşgul oldu bir kâr üstüne

     Sana meşgul olmuşuz biz kâr-ber-kâr üstüne

  Lalezârun seyrin eyler bâğ-ı dehre aldanan

        Bize seyr ettür cemalün çeşm-i hûnhâr üstüne

 Aşık olan kimsede nâmus u âr etmez karar

   Dökseler bir katre âbı mahvolur nâr üstüne

      Taşra çıkma noktayı devr eyle ey sahib-kemal

 Dest-i kudrettir havale çünki perkâr üslüne


Ey Muradi oldu her bir ilmîn üstüne Alim
          Çün anınçündür mukarreb geçdi ebrâr üstüne."


"Ey sevgili, dünyada her insan bir işle uğraşarak ömür tüketmek­te.
  Biz ise bu kadar işi bir yana bırakıp yalnızca seni iş edindik.
Dünya bağının güzelliğine aldanan ancak lale bahçelerinde oyalanır.
Bizim ise sana ağlamaktan gözlerimiz kan dolu lalelere benzedi. Güzel yüzünü bize göster de göz yaşlarımız dinsin.
Aşık olan kimsede namus ve ar ne gezer.
Ateş üstüne su dam­laları dökülürse mahvolur gider.
Ey kemal sahibi! Emr olunduğun biçimde olmak için noktayı devreyle de sakın çizginin dışına çıkma.
Çünkü seni o pergelin üs­tüne yönlendiren de Allah’ın takdiridir.
Ey Muradi her ilmin üstünde bir Alim (her şeyi bilen) elbette vardır.
Nitekim onun için mukarreb ebrarın üstüne geçti.
"
Derleyen: Ali ÇİMEN

II. Murat
Kaynakça:

→Günay KUT, "Payitaht İstanbul'un Sultan Şairleri (Seyf Ve'l Kalem Sahipleri)", İlmi Araştırmalar Dergisi, Sayı:9, 2000, s.161-178.

Makaleye Ulaşmak için BKZ.↴

→Ahmet ŞİMŞİRGİL, "II. Murad Hân'ın Şahsiyeti" adlı makale için BKZ.
Sponsor

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme