Ana içeriğe atla

Osmanlı'da Açılan İlk Metro Tüneli

   Türkiye tarihinde ilk kez metro tüneli 17 Ocak 1875'te, İstanbul'da açılmıştır. Bu metro tüneli dünyada Londra metrosundan sonra en eski ikinci yeraltı kentsel demiryoludur.  Dünyadaki ilk çağdaş füniküler sistemdir. Tünel, Haliç'in kuzey kıyısında yer alan Galata ile Pera'yı (Karaköy ile Beyoğlu) birbirine bağlayan tüneldir. Tünele Galata-Pera Tüneli denilmiştir. Sultan Abdülaziz döneminde inşa edilmiştir. 1867'de İstanbul'u gezmeye gelen Fransız mühendis Gavand, kente hayran kalmıştır. Kentin en işlek yerlerinden biri olan Galata ve Pera arasının eğimli bir caddesinin olduğunu görmüş ve buna göre bir demiryolu tüneli tasarlamıştır.



   17 Ocak 1875'de görkemli bir tören ile yolcu taşınması işlemine başlandı. Dönemin şeyhülislamı "...bu zirri zemin arabalarında insan götürülmesi caiz değil..." demişse de bu fetva daha sonra değiştirilmişti. Tünel açıldığı ilk günden itibaren halkın ilgisini çekmiş; ilk on dört günde 75 bin yolcu seyahat etmişti. Birinci mevki gidiş-dönüş 3 kuruş, ikinci mevki ise 1,5 kuruş olarak belirlenmiş; 5 yaşından küçük çocuklardan bilet alınmamış, resmi ve askeri kıyafetliler ise  yarım ücret ödemişti.

 Tünel, Fransız mühendis Eugene Henri Gavand tarafından asansör hat üzerinde kısa bir tren yolculuğu olarak tasarlanmış ve inşa edilmiştir. Metro tünelinin uzunluğu 574 metre, ray uzunluğu 626 metredir. Ortalama yol eğimi ise %10'dur. Yolculuk süresi bir buçuk dakikadır. İlk yapım maliyeti 180 bin Osmanlı Lirasıdır. Tünelin toplam maliyeti ise 4.125.554 Frank'tır. 

Galata-Pera Tünelinin Planı
  Tünel tesislerinin enerjisi Osmanlı döneminde, 150 beygir gücünde iki buhar makinası ile sağlanmıştır. 1 Mart 1939'da yabancı şirketten alınarak millileştirilen tünel; İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri (İETT) Umum Müdürlüğü’ne devredilmiştir. Buharlı tren 1971'de yerini elektrikli trene bırakmıştır.

Derleyen: Ali ÇİMEN

KAYNAKÇA:

Eren Kayaoğlu , Adem Candaş  , Y. Ziya Kocabal , C. Erdem İmrak, "İSTANBUL’UN TARİHİ FÜNİKÜLERİ ‘TÜNEL’", Asansör Sempozyumu, İzmir 25-27 Eylül 2014.

Yukarıdaki kaynağa ulaşmak için BKZ.↴

Dünyanın Üçüncü Yeraltı Metrosu Tüneli 120 Yaşında, Türkiye Mühendislik Haberleri, Sayı:384, 1996.

Yukarıdaki kaynağa ulaşmak için BKZ.↴
http://www.imo.org.tr/resimler/ekutuphane/pdf/1235.pdf

Tünel Hakkında↔BKZ. İETT↴
https://www.iett.istanbul/tr/main/pages/tunel-hakkinda/93



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Tevaif-i Mülük Devletler Ne Demektir?

   Abbasi Devleti'nin (750-1258) merkezi otoritesinin zayıflaması ve Abbasiler'e bağlı yöneticilerin (Emir'ül Umeralar) kendi bölgelerinde bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile ortaya çıkan feodal devletlere Tevaif-i Mülük Devletler denir. Tevaif'ül Mülük Devletler, Abbasiler'in çözülmesine ve parçalanmasına zemin hazırlamıştır.  Ayrıca BKZ. → Emir'ül Umera Nedir? ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/08/emirul-umera-nedir.html Tevaif-i Mülük Devletler    şunlardır: * Mısır 'da; - Tolunoğulları (Mısır'da kurulan ilk Türk- İslam Devleti) - İhşitler (Akşitler) (Mısır'da kurulan 2. Türk-İslam Devleti) Ayrıca BKZ. → Hicaz'a egemen olan ilk Türk devleti ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/05/hicaza-egemen-olan-ilk-turk-devleti.html - Fatimiler (Şii Arap Devleti) * İran 'da; - Tahiriler - Saffariler - Büveyhoğulları * Horasan 'da; - Samanoğulları * Kuzey Afrika 'da; - Ağlebiler - İd