Ana içeriğe atla

İstiklâl Marşını Yayımlayan İlk Dergi: Sebîlürreşâd

Sebîlürreşâd Dergisi İstikâl Marşı'nı ilk yayımlayan dergidir. Dergi, İstiklâl Marşı'nın güftesini, 468. sayısında 17 Şubat 1921'de yayımlamıştır.


  Sebîlürreşâd, ilk olarak Sırât-ı Müstakîm adıyla 27 Ağustos 1908'de yayım hayatına başladı. Yazı işleri kadrosunda başta  Mehmet Akif (Ersoy) Bey olmak üzere; Eşref Edip, Şerefettin (Yaltkaya), İsmail Hakkı (İzmirli), Mithat Cemal (Kuntay), M. Şemsettin (Günaltay) beyler gibi önemli isimler vardı. Dergi, 8 Mart 1912'den itibaren Sebîlürreşâd adı ile çıktı. Batıcılık anlayışına karşı İslamcılık düşüncesini benimsedi.  İlk dönemlerde İttihatçılığı destekleyen dergi, sonraki dönemlerde İttihatçıları ağır eleştirmiş, hatta İttihatçılar dergiyi yaklaşık bir  buçuk yıl kapatmışlardı. Mütareke yıllarında yeniden çıkmaya başlayan Sebîlürreşâd, bu sefer de işgalcilerin sansürüne maruz kaldı.

  İstanbul 16 Mart 1920'de İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilince M. Akif Bey, Eşref Edip Bey'e; 


''Artık burada oturacak zaman değildir, gidip çalışmak lâzım. Bizim tarafımızdan halkı tenvire ihtiyaç varmış; bizi çağırıyorlar, mutlaka gitmeliyiz. Ben yarın Ankara’ya hareket ediyorum. Hiç kimsenin haberi olmasın. Sen de idarehanenin işlerini derle topla, Sebilürreşâd klişesini al, arkamdan gel. Meşihattakilerle de temas et, Harekât-ı Milliye aleyhinde halt etmesinler.” diyerek Anadolu geçip Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Dergiyi de Anadolu'ya taşıdı.''

   Milli Mücadele döneminde Eşref Edip ve Mehmet Akif Beyler, Anadolu'da verdikleri vaazlar ve yaptıkları manevi konuşmalar ile halkı birlik ve beraberliğe davet ettiler. Kurtuluş Savaşı'nın örgütlenmesine Sebîlürreşad dergisinde yazdıkları yazılar ile destek oldular. Bir dönem Kastamonu'da bulundular. Açıksöz gazetesi yazıhanesinde çalışmalarına devam ettiler. M. Akif Bey, Safahat'ın büyük kısmını bu dergide yayımladı. Hatta İstiklâl Marşı'nın güftesini de ilk kez burada yayımladı.

   Kurtuluş Savaşı dönemi sonrası, 1925'te, Şeyh Sait İsyanı'nı bastırmak için çıkarılan Takrir-i Sükûn Yasası çerçevesinde, Sebîlürreşâd dergisi de kapatıldı. Dergi, yayım hayatına ilk kez kullandığı yeni Türk harfleri ile 1948 Mayısında tekrardan girdi. Sebîlürreşâd, 1908'den 1965'e; II. Meşrutiyet'ten 1960 darbesine kadar yakın dönemdeki bir çok olaya tanıklık etti.

Derleyen: Ali ÇİMEN

Sebîlürreşâd- 17 Şubat 1921- 468. sayı- İstiklâl Marşı
Kaynakça:

→Adem EFE, ''UZUN SOLUKLU İSLÂMCI BİR DERGİ: SEBİLÜRREŞÂD (Tarihçesi ve Bazı Sosyo-Kültürel Problemlere Yaklaşımı)'', Marife Dini Araştırmalar Dergisi, Cilt 8, Sayı:2, 2008, s. 155-178.

→TDV İslam Ansiklopedisi,  Sebîlürreşâd, C. 36, İstanbul 2009, s. 251-253.






Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Gülbank Duası Nedir?

      Tekke âyinlerinde, saraylarda yapılan merâsimlerde, yeniçerilerin törenlerinde hep bir ağızdan yüksek sesle okunan ilâhi ya da duâlara GÜLBANG (Gülbank) denir.   Gülbanklar genellikle Türkçe ve topluca edilen dualardır.  Allah'a yalvarıp yakarma için söylenen dualardır. Yapılacak, ortaya konulacak iş; hayır, mutluluk, başarı getirsin diye yapılan dualardır.   Osmanlıca sözlükte ise Gülbang-ı Muhammedî, ezan demektir. Yeniçeri Gülbankı    Özellikle Bektaşilik, Mevlevîlik ve diğer bazı tarikatlarda çok yaygın bir dua geleneğiydi. Osmanlı Devleti'ndeki en stratejik askeri bölüklerden biri olan Yeniçeri Ocağı'nda bu gelenek yüzlerce yıl sürdürüldü. Yeniçeriler Bektaşîydi,  Ocağ-ı Bektaşîyân'dı.   Ayrıca  Mehteran Bölüğünde mehterbaşı da gülbank okurdu.      Özellikle tarihi Edirne Kırpınar Yağlı güreşlerinde ve diğer yağlı güreşlerde gülbank geleneği günümüze dek sürdürülmüştür. Yine esnaf teşkilatı olan Ahilikte, çıraklık, kalfalık ve ustalık törenl