Ana içeriğe atla

Emvâl-i Metrûke Nedir?

    Azınlıkların Anadolu'dan göç ettikten sonra sahiplerinin yanlarında götüremedikleri taşınmaz malları ifade eden terime Emvâl-i Metrûke denir. Sözlük anlamı; sahibi tarafından bırakılmış, terk edilmiş mallar demektir.

     I. Dünya Savaşı yıllarında, sorun çıkaran Ermeniler, 27 Mayıs 1915'de, İttihat ve Terakki Partisi tarafından çıkarılan Sevk ve İdare Kanunu (Tehcir-Göç Yasası) çerçevesinde,  başka bölgelere sürüldü. Burada kalan taşınmazları ise Emval-i Metruke kabul edildi.

      Lozan Barış Anlaşması sırasında, 30 Ocak 1923'te Türkiye ve Yunanistan arasında; Türk- Rum Nüfus Mübâdelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol Anlaşması imzalandı. Bu anlaşma ile Türkler ve Rumlar karşılıklı nüfus değişimi yapacaktı. Yaşadıkları yerlerde kalan malları emval-i metruke olarak kabul edildi. 

    Prokole göre; mübadiller, yanlarında götürebilecekleri her şeyi alabileceklerdi. Yanlarında götürülemeyecek olan eşyaları ise  gümrük vergisi ödemeden yeni ülkelerine gönderebileceklerdi. Gönderilemeyen taşınmaz malların değeri Muhtelif  Mübadele Komisyonu (Karma Komisyon) tarafından kayıt altına alınacaktı. Bu kayıta dair belge de mübadile verilecekti. Mübadil, yeni ülkesine vardığında bu belgeler ile yeni ülkesinin hükümetine başvurup mallarının tazminini isteyecekti. Bu tazminat işlemi ise o ülkede kalan mallarla (Emvâl-i Metrûke ile) yapılacaktı. Bu iş, pratiğe döküldüğünde problemler yaşandı. Karma Komisyondaki Türk ve Yunan üyeler, likidite edilecek mallar üzerinde gerekli bilgiyi toplamadan işe koyuldu. 
   
   Mübadillere göç ettikleri yerde bıraktıkları taşınmazların değeri kadar arazi ya da mülk tahsis edilmesi sağlandı. Türkiye'de Rumlardan kalan emvali metruke taşınmazları, çıkarılan kanun ve talimatnameler ile Yunanistan'dan gelen göçmen Türk ailelerine dağıtıldı.


Derleyen: Ali ÇİMEN

Kaynakça:

Ferit DEVELLİOĞLUOsmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Aydın Kitabevi yayınları, Ankara, 2005, s. 220.

  Bestami S. BİLGİÇ, ''Atatürk Döneminde Türkiye Yunanistan İlişkileri, 1923-1938'', Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: XXXI, Sayı:91, Bahar 2015, s.1-27.
Yukarıdaki makaleye genel ağ üzerinden ulaşmak için BKZ.
https://www.atam.gov.tr/wp-content/uploads/Bestami-S.-B%c4%b0LG%c4%b0%c3%87-Atat%c3%bcrk-D%c3%b6neminde-T%c3%bcrkiye-Yunanistan-%c4%b0li%c5%9fkileri-1923-1938.pdf








Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Tevaif-i Mülük Devletler Ne Demektir?

   Abbasi Devleti'nin (750-1258) merkezi otoritesinin zayıflaması ve Abbasiler'e bağlı yöneticilerin (Emir'ül Umeralar) kendi bölgelerinde bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile ortaya çıkan feodal devletlere Tevaif-i Mülük Devletler denir. Tevaif'ül Mülük Devletler, Abbasiler'in çözülmesine ve parçalanmasına zemin hazırlamıştır.  Ayrıca BKZ. → Emir'ül Umera Nedir? ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/08/emirul-umera-nedir.html Tevaif-i Mülük Devletler    şunlardır: * Mısır 'da; - Tolunoğulları (Mısır'da kurulan ilk Türk- İslam Devleti) - İhşitler (Akşitler) (Mısır'da kurulan 2. Türk-İslam Devleti) Ayrıca BKZ. → Hicaz'a egemen olan ilk Türk devleti ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/05/hicaza-egemen-olan-ilk-turk-devleti.html - Fatimiler (Şii Arap Devleti) * İran 'da; - Tahiriler - Saffariler - Büveyhoğulları * Horasan 'da; - Samanoğulları * Kuzey Afrika 'da; - Ağlebiler - İd