Ana içeriğe atla

Milli Uyanış Ünitesi Cemiyetler

CEMİYETLER


Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra başlayan işgallere, İstanbul Hükümeti sessiz kalınca halk bir çok yerde cemiyetler kurdu. Bunun yanında azınlıklar ile bazı Osmanlı vatandaşları da İşgallerin başlaması için harekete geçtiler. Bu cemiyetler Yararlı ve Zararlı diye iki gruba ayrılmıştır.




YARARLI CEMİYETLER  

                                                       *İzmir Müdafa-i Hukuk C.
                                                       *Reddi İlhak C.
                                                       *Trakya Paşaeli Müdafa-i Hukuk C.
                                                       *Vilayeti Şarkiye (Doğu Anadolu ) Müdafa-i Hukuk C.
                                                       *Trabzon Müdafa-i Hukuk C.
                                                       *Milli Kongre Cemiyeti
                                                       *Kilikyalılar Cemiyeti
                                                       *Anadolu Kadınları Müdafa-i Vatan C.



ZARARLI CEMİYETLER



AZINLIKLARIN KURDUĞU ZARARLI CEMİYETLER


Rumların Kurduğu

*Mavri Mira C.
     
    *Etnik-i Eterya C.
  
 *Pontus Rum C.


Ermenilerin Kurduğu

*Hınçak veTaşnak C.

Musevilerin Kurduğu

*Macabi ve Alyans-İsrailit C.


TÜRKLER TARAFINDAN KURULAN ZARARLI CEMİYETLER

                                                                  *Sulh ve Selameti C.
                                                                  
                                                                  *Teali İslam C.
                                                                  
                                                                  *Kürt Teali C.
                                                                  
*Hürriyet ve İtilaf C.
                                                                  
*İngiliz Muhipler C.

*Wilson İlkeleri C.


YARARLI CEMİYETLER



Milli Kongre Cemiyeti: İşgallerin haksız olduğunu basın-yayın yoluyla dünyaya duyurmaya çalışıyor.

NOT: Diğer cemiyetler bölgesel hareket ederken Milli Kongre Cemiyeti Ulusal özelliktedir.

Kilikyalılar Cemiyeti: Adana ve çevresinde Ermeni ve Fransızların olumsuz faaliyetlerini engellemek için kuruldu.

NOT: Silahlı direniş ilk bu cemiyet tarafından Hatay Dörtyol’da başlatıldı

Doğu Anadolu Müdafa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu Anadolu’da Ermeni devletinin kurulmasına engellemek için kuruldu.

Trabzon Müdafa-i Hukuk Cemiyeti: Karadeniz’deki Rumların, Pontus Rum Devletini kurma çalışmalarını engellemek için kuruldu.

İzmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: İzmir civarının Yunanistan’a verilmesini engellemek için kuruldu.

Reddi İlhak Cemiyeti: İzmir’in işgali üzerine kuruldu. Daha sonra İzmir Müdafa-i Hukuk Cemiyeti ile birleşti.

Trakya-Paşaeli Cemiyeti: Trakya’daki Rum faaliyetlerine engel olmak ve bölgenin işgale uğramasını engellemek için kuruldu. Edirne’de kuruldu.

NOT: Trakya- Paşaeli Cemiyeti eğer yurt genelinde bağımsızlık elde edilemezse, kendilerine ait bağımsız bir devlet kurma amacı vardır.

Anadolu Kadınları Müdafa-i Vatan Cemiyeti: Sivas’ta kadınlar tarafından oluşturulan yaralı bir cemiyettir.


Yararlı Cemiyetlerin Amaçları

*İşgallerin haksız olduğunu basın yayın yoluyla bütün dünyaya duyurmak ve işgallere karşı direnmektir. 

*Bölgesel olarak kurulmuşlardır.

*Temelllerinde Türk milliyetçiliği vardır.

*Temel amaçları kendi yörelerinin düşmandan kurtarılmasını sağlamaktır.

*Silahlı direniş öncesinde basın-yayın yolunu ve protesto mitinglerini tercih etmişler; bölgesel kongreler düzenlemişlerdir.

*Wilson prensiplerindeki kendi kaderini kendi tayin hakkına dayanarak hak savunması yapmışlardır.


ZARARLI CEMİYETLER

Azınlıklar Tarafından Kurulan Cemiyetlerdir.

Etnik-i Eterya: Bizans İmparatorluğu’nu yeniden kurmaktı.

Mavri  Mira  Cemiyeti:  Rumlar tarafından kuruldu. Bu cemiyetin  amacı, Büyük Yunanistan’ı kurmaktı. Megali İdea adı verilen düşünceyi gerçekleştirmek için çalıştı.

***MEGALİ İDEA: Büyük Yunanistan’ı kurma fikrine denir.

Pontus Rum Cemiyeti: Karadeniz Bölgesi’nde Pontus Rum Devleti kurmak istiyordu.

Taşnak ve Hınçak Cemiyeti: Doğu Anadolu bir Ermeni Devleti kurmak istiyordu. Rusya ve Fransa tarafından destekleniyordu.

Macabi ve Alyans-İsrailit Cemiyeti:  Öncelikli amaçları; işgal yıllarında varlıklarını ve ticari ilişkilerini korumaktı. gizli amaçları ise İsrail devletini kurmaktı.


Milli Varlığa Düşman Cemiyetler

( Türkler tarafından kurulan)

Sulh ve Selameti Osmaniye Cemiyeti: Kurtuluşun halifeye ve padişaha bağlı kalınırsa ancak kurtuluşun olabileceğini savunuyordu.

Teali İslam Cemiyeti: Halifeye bağlı kalmak gerektiğini savunuyordu. Medrese Müderrisleri tarafından kuruldu.

Kürt Teali Cemiyeti: Doğu ve Güneydoğuda bağımsız bir Kürt devleti kurma amacındaydı

Hürriyet ve İtilaf Cemiyeti: İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne karşı kuruldu.

Wilson İlkeleri Cemiyeti: ABD mandası altına girilirse kurtuluşun gerçekleşeceğini savunuyorlardı.

İngiliz Muhipleri Cemiyeti: İngiliz himayesine girerek kurtuluşun gerçekleşeceğini savunuyorlardı. Sadrazam Damat ferit Paşa bu derneğin hızlı bir üyesiydi. Padişah Vahdettin de derneğin kokteyllerine misafir olarak katılırdı.

Derleyen: Doğan KILIÇ
                Sosyal Bilgiler Öğretmeni









Yorumlar

  1. Çok faydalı bir blog olmuş, umarım devamı gelir çağdaş Türk tarihi gibi :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çağdaş Türk Tarihi ile ilgili sitede çok yoğun bir biçimde konular bulunmaktadır ...orijinal konular da yazılmaya devam edicek... İsterseniz siteyi biraz daha inceleyin.. Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi Bölümümüzü inceleyiniz...

      Sil
  2. İngiliz mandasını savunan cemiyetin adı nedir bilen biri yardım edebilir mi????

    YanıtlaSil

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Gülbank Duası Nedir?

      Tekke âyinlerinde, saraylarda yapılan merâsimlerde, yeniçerilerin törenlerinde hep bir ağızdan yüksek sesle okunan ilâhi ya da duâlara GÜLBANG (Gülbank) denir.   Gülbanklar genellikle Türkçe ve topluca edilen dualardır.  Allah'a yalvarıp yakarma için söylenen dualardır. Yapılacak, ortaya konulacak iş; hayır, mutluluk, başarı getirsin diye yapılan dualardır.   Osmanlıca sözlükte ise Gülbang-ı Muhammedî, ezan demektir. Yeniçeri Gülbankı    Özellikle Bektaşilik, Mevlevîlik ve diğer bazı tarikatlarda çok yaygın bir dua geleneğiydi. Osmanlı Devleti'ndeki en stratejik askeri bölüklerden biri olan Yeniçeri Ocağı'nda bu gelenek yüzlerce yıl sürdürüldü. Yeniçeriler Bektaşîydi,  Ocağ-ı Bektaşîyân'dı.   Ayrıca  Mehteran Bölüğünde mehterbaşı da gülbank okurdu.      Özellikle tarihi Edirne Kırpınar Yağlı güreşlerinde ve diğer yağlı güreşlerde gülbank geleneği günümüze dek sürdürülmüştür. Yine esnaf teşkilatı olan Ahilikte, çıraklık, kalfalık ve ustalık törenl