Ana içeriğe atla

Elviye-i Selase Nedir?

Elviye-i Selase, ''Üç Liva'' anlamına gelir. Osmanlı Devleti döneminde; Kars, Ardahan ve Batum sancaklarının (liva) ortak adıydı. 1877-78 Osmanlı Rus Savaşı (93 Harbi) sonrası yapılan Berlin Anlaşması ile savaş tazminatı olarak Çarlık Rusyası'na bırakılan Elviye-i Selase, Brest-Litovsk Anlaşması (3 Mart 1918) ile yeniden Osmanlı topraklarına katıldı.

30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Anlaşması nedeniyle Osmanlılar Elviye-i Selase'yi tekrardan terk etmek zorunda kaldılar. Bölgede bulunan yaklaşık bir buçuk milyona yakın Türk, yeniden esarette yaşamak zorunda bırakılmıştı. 

İşgale boyun eğmek istemeyen bölgedeki Türk halkı da teşkilatlanma yoluna gitti. Öyle ki Piroğlu Fahrettin Bey ve Kepenkçi Emin Ağa önderliğinde Kars'ta ''Kars İslam Şurası''; Emir Bey Ekberzade başkanlığında Iğdır merkez olmak üzere ''Araş Türk Hükümeti; Ömer Faik Bey başkanlığında Ahıska merkez olmak üzere ''Ahıska Hükümet-i Muvakkkatası'' kuruldu. 30 Kasım 1918'de bölgede gerçekleştirilen kongrede bu üç hükümet ''Kars Milli İslam Şurası'' (daha sonraki adı; Cenûb-i Garbî Kafkas Hükûmet-i Muvakkata-i Milliyesi) adıyla Cihangiroğlu İbrahim Bey başkanlığında birleşti. 12 bakandan 131 milletvekilinden oluşan bir meclis tertip edilmişti. Hatta hükümet bağımsızlığını ilan ederek Cenubi Garbi Kaskas Cumhuriyeti'ni kurdu. Fakat İngilizler bu meclisi basarak dağıttı. Başkan Cihangiroğlu ibrahim Bey diğer meclis üyeleri ile birlikte Malta Adası'na sürgüne gönderildi.

23 Temmuz-7 Ağustos 1919 Erzurum Kongresi'ne başvurarak Mustafa Kemal'den yakın ilgi gören Elviye-i Selase Hükümeti, büyük moral bulmuştu. Bundan sonra Kurtuluş Savaşı mücadelesinde, Misak-ı Milli sınırlarında bu bölge de göz ardı edilmeyecekti. TBMM'ye bağlanan, Osmanlı'dan kalan ve Mondros Ateşkesi ile terhis edilmeyen Kazım Karabekir komutası'ndaki 15. Kolordu Komutanlığı, Ermeniler üzerine harekata geçti. Kurtuluş Savaşı'nın Doğu Cephesi'nde Kars, Ardahan ve Göle gibi Ermeni işgali altında bulunan yöreleri kurtardı. 

Ermenilerle yapılan 2- 3 Aralık 1920 Gümrü Anlaşması ve Gürcüler ile 1921 Şubat ayında Ankara'da imzalanan anlaşma ile Kars, Ardahan ve Batum düşman işgalinden kurtarıldı. Elviye-i Selase düşmandan kurtarılmıştı.  I. İnönü Savaşının kazanılmasıyla birlikte TBMM Hükümeti'ne yakınlaşan Sovyet Rusya ile 16 Mart 1921'de Moskova Anlaşması yapıldı. Buna göre Misak-ı Milli'yi ve yeni Türk devletini tanıyan Sovyet Ruslar'a Batum (Gürcistan'a bırakılmak kaydıyla) taviz olarak verildi. Kars ve Ardahan ise Türkiye sınırları içerisinde kaldı. 13 Ekim 1921 Kars Anlaşması'yla da bu durum kesinleşti.

Derleyen: Ali ÇİMEN

Kars-Ardahan-Batum (Elviye-i Selase)

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Hicrî Takvim Miladi Takvime Nasıl Çevrilir?

Örnek: Hicrî 1431 yılını Miladi Takvime Çevirme Aşamaları: I. Aşama : 1441 Hicrî yıl 33 sayısına bölünür. Çünkü 1 Hicri yıl yaklaşık 354 gündür. Hicrî takvim kamerî, yani aya dayalı düzenlenir. Güneşe dayalı düzenlenen Miladi Takvimde ise 1 miladi yıl yaklaşık 365 gündür. İki takvim arasında bir yıllık sürede 11 günlük fark görülür. Bu fark toplamda her 33 yılda 1 yıl olmuş olur. 1431/ 33 = 43,36...→ yaklaşık 43. Böylece 33 yılda 1 yıllık farktan 1431 yılda kaç yıl fark olduğu ortaya çıkar. II. Aşama :  Yukarıda çıkan sonuç, Hicri yıldan çıkarılır. 1431-43= 1388 Böylece Hicri Takvimin Miladi takvim ile arasındaki fark düzeltilmiş oldu. III. Aşama : Yukarıda çıkan sonuç yıl farkı alınmış hicri tarihtir. Son olarak bu sonuca iki takvim arasında 622 yıl farkı eklenir. Hicrî Takvim başlangıcı, İslam Dini Peygamberi Hz. Muhammed'in Mekke'den Medine'ye Hicreti olayıdır. Bu olay Miladi 622'de olmuştur. 622 rakamı   iki takvim arasındaki yıl farkı

Yurt Açan-Yurt Tutan-Yurt Kurtaran Savaşları Nedir?

Tarihte; Malazgirt Savaşı "Yurt Açan Savaş", Miryokefalon Savaşı "Yurt Tutan Savaş", Büyük Taarruz "Yurt Kurtaran Savaş", Dandanakan Savaşı "Devlet Kuran Savaş" olarak nitelendirilir.    26 Ağustos 1071'de Büyük Selçuklu Devleti ile Anadolu'ya egemen olan Bizans İmparatorluğu arasında Malazgirt Meydan Savaşı yapıldı. BSD Sultanı Alparslan'ın orduları Romen Diyojen'in Bizans Ordusunu hezimete uğrattı. Bu savaştan sonra Türkler Anadolu'yu yurt edinmeye başladı. " Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı."    11 Eylül 1176'da Anadolu Selçuklu Devleti ile Bizans İmparatorluğu arasında Denizli-Isparta arasındaki bölgede Miryokefalon  ( Myriokephalon)  Savaşı yapıldı. Bizans İmparatorluğu'nun bu savaştaki amacı Türkleri Anadolu'dan çıkarmaktı. ASD Sultanı II. Kılıç Arslan'ın orduları Bizans ordularını bozguna uğrattı. Böylece Anadolu'nun Türk yurdu olduğu kesinleşti. Türklerin Anadolu'dan atılamay

Tevaif-i Mülük Devletler Ne Demektir?

   Abbasi Devleti'nin (750-1258) merkezi otoritesinin zayıflaması ve Abbasiler'e bağlı yöneticilerin (Emir'ül Umeralar) kendi bölgelerinde bağımsızlıklarını ilan etmeleri ile ortaya çıkan feodal devletlere Tevaif-i Mülük Devletler denir. Tevaif'ül Mülük Devletler, Abbasiler'in çözülmesine ve parçalanmasına zemin hazırlamıştır.  Ayrıca BKZ. → Emir'ül Umera Nedir? ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/08/emirul-umera-nedir.html Tevaif-i Mülük Devletler    şunlardır: * Mısır 'da; - Tolunoğulları (Mısır'da kurulan ilk Türk- İslam Devleti) - İhşitler (Akşitler) (Mısır'da kurulan 2. Türk-İslam Devleti) Ayrıca BKZ. → Hicaz'a egemen olan ilk Türk devleti ↴ http://www.sessiztarih.net/2014/05/hicaza-egemen-olan-ilk-turk-devleti.html - Fatimiler (Şii Arap Devleti) * İran 'da; - Tahiriler - Saffariler - Büveyhoğulları * Horasan 'da; - Samanoğulları * Kuzey Afrika 'da; - Ağlebiler - İd